Μότσαρτ & Προκόφιεφ

Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791): Κοντσέρτο αρ.24 για πιάνο και ορχήστρα σε ντο ελάσσονα, KV 491
Ι.  Allegro   ΙΙ. Larghetto   ΙΙΙ. Allegretto   
 
Το ‘Κοντσέρτο για πιάνο αρ.24’ είναι γραμμένο το 1786 και ξεχωρίζει στη σχετική εργογραφία του ιδιοφυούς συνθέτη για πολλούς λόγους. Καταρχάς είναι το μόνο κοντσέρτο πιάνου του Μότσαρτ σε ελάσσονα τονικότητα, μαζί με το αρ.20. Επίσης, ο συνθέτης χρησιμοποιεί ταυτόχρονα κλαρινέτα και όμποε, κάτι που έπραξε επίσης σε δύο μόνο από τα συνολικά 23 κοντσέρτα για πιάνο του, ενώ υπάρχουν σημεία που τα πνευστά κυριαρχούν ολοκληρωτικά έναντι των εγχόρδων.
Το έργο ξεπερνά επίσης τα όρια των υπόλοιπων κοντσέρτων του συνθέτη σε ό,τι αφορά τον εκφραστικό του πλούτο, την ένταση των συναισθημάτων και το πάθος του, καθώς και την επεξεργασία του θεματικού υλικού του. Από τις πρώτες κιόλας νότες διαχέεται στην ατμόσφαιρα μία έντονη δραματικότητα, κυρίως με τους διαλόγους της ορχήστρας με το πιάνο, χωρίς φυσικά να ξεπερνιούνται ποτέ τα όρια της κλασικής ισορροπίας.
Ο Μότσαρτ δεν απαρνείται ποτέ την κλασική τελειότητα και, όπως πάντα, εκφράζει την ομορφιά και την αβρότητα του κλασικισμού με τη διαύγεια του μουσικού λόγου, τη συναισθηματική ισορροπία και την οικονομία των τεχνικών μέσων. Όμως δεν μπορεί κανείς να παραβλέψει το ότι αυτό το έργο ανοίγει ένα παράθυρο στο μέλλον και στο ρομαντισμό, πολύ πριν αυτός γεννηθεί.
Το πρώτο μέρος ακολουθεί την κλασική μορφή σονάτας. Πρόκειται για το μεγαλύτερο σε διάρκεια και πλέον πολύπλοκο αντίστοιχο μέρος από όλα τα κοντσέρτα του Μότσαρτ. Αξιοσημείωτο στιλιστικό χαρακτηριστικό του είναι ο παθιασμένος διάλογος του πιάνου με την ορχήστρα.
Το δεύτερο μέρος είναι ένα Largetto στο οποίο κυριαρχεί ένα εντυπωσιακά απλό θέμα. Κυριαρχεί μία γαλήνια αγνότητα και μία συγκινητική ηρεμία, που δίνονται με μία ακραία, σχεδόν υπερβατική, απλότητα.
Στο φινάλε κυριαρχεί ένα κύριο μελωδικό θέμα με οχτώ παραλλαγές του, που αποτελούν μία ολοκληρωμένη μελέτη του Μότσαρτ. Θυμίζει άλλοτε εμβατήριο και άλλοτε ύμνο. Απαιτεί μεγάλη ταχύτητα και ενώ συναισθηματικά φαίνεται να επανέρχεται στο πρώτο μέρος, οι παραλλαγές το κάνουν με διάφορους τρόπους αλλάζοντας συνεχώς διάθεση. Ο Βρετανός μουσικολόγος, συγγραφέας, συνθέτης, μαέστρος και πιανίστας Sir Donald Francis Tovey είπε πως εδώ συνοψίζεται όλο το πάθος της μουσικής του Μότσαρτ.
Στο σύνολό του το έργο καταφέρνει και συνδυάζει την ομορφιά, το πάθος και τη χάρη με τρόπο μοναδικό και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κοντσέρτα για πιάνο στην ιστορία.
 
 
 
 
Sergei Prokofiev (1891-1953): Συμφωνία αρ.1 σε ρε μείζονα, έργο 125 (‘Κλασική’)
Ι.  Allegro    ΙΙ. Allegretto    ΙΙΙ. Gavotte: Non troppo allegro    IV. Finale: Molto vivace
 
Η πρώτη συμφωνία του Προκόφιεφ ονομάστηκε ‘Κλασική’ από τον ίδιο, γιατί με αυτό το έργο ο συνθέτης αποτίνει φόρο τιμής στον αγαπημένο του κλασικισμό. Την έγραψε το 1917, αφήνοντας για πρώτη φορά στην άκρη το πιάνο κατά τη σύνθεση, βασισμένος απόλυτα στα κλασικά πρότυπα, σε ό,τι αφορά το ύφος, τη φόρμα και την ενορχήστρωση, προσθέτοντας φυσικά στην ακρίβεια και τη φινέτσα αυτής της περιόδου και τα χαρακτηριστικά της δικής του γραφής, όπως τις ξαφνικές μετατροπές, τις απότομα κομμένες φράσεις και τη ρυθμική ευρωστία. Ο ίδιος δήλωσε σχετικά «Αυτή τη στιγμή υπάρχει ένα πισωγύρισμα στις κλασικές φόρμες. Όταν δουλεύω με βάση αυτές αισθάνομαι πραγματικά ο εαυτός μου». Φιλοδοξία του ήταν να γράψει μία συμφωνία όπως θα την έγραφε ο ίδιος ο Χάυντν, αν ζούσε στις αρχές του 20ου αιώνα και είχε όλες τις επιδράσεις της εποχής αυτής. Έτσι στόλισε το έργο με μοντέρνες αρμονίες, ρυθμούς και ορχηστρικά χρώματα.
Αξίζει να σημειωθεί πως, όταν ξεκίνησε να το γράφει, έξω από το παράθυρό του εξελίσσονταν τα γεγονότα της Ρωσικής Επανάστασης. Απεργίες και δυναμικές διαδηλώσεις, κατά τη λεγόμενη Φεβρουαριανή Επανάσταση, που θα εξελισσόταν ραγδαία σε οργανωμένες εξεγέρσεις και θα οδηγούσε τελικά στην Οκτωβριανή Επανάσταση. Την άνοιξη ο Προκόφιεφ απέδρασε στην εξοχή για να συνεχίσει το γράψιμο, όπου είχε το πλεονέκτημα να βρίσκει «νόστιμο και υγιεινό φαγητό».
Η συμφωνία είναι γεμάτη εμπνεύσεις και με χαρούμενη διάθεση από την αρχή ως το τέλος. Η προσδοκία ενός καλύτερου μέλλοντος για την πατρίδα μετά τις ταραχές της Επανάστασης και η ανέμελη ζωή στην ύπαιθρο αφήνουν το στίγμα της αισιοδοξίας στη γραφή του Προκόφιεφ. Όλο το έργο είναι αρκετά σύντομο, με τα τέσσερα μέρη του να είναι θαυμαστά δεμένα μεταξύ τους.
Το πρώτο μέρος, σε μορφή σονάτας, ξεκινά με όμορφα ποικίλματα και συνεχίζεται στα πρότυπα των συμφωνιών του Μότσαρτ με την έκθεση δύο μελωδικών θεμάτων αντιθετικού χαρακτήρα. Ένα φωτεινό βασικό θέμα ακολουθείται από ένα απλό στα βιολιά, που στη συνέχεια αναπτύσσονται με ένα κάπως έντονο τρόπο καταλήγοντας στην αναθεώρησή τους.
Το δεύτερο μέρος είναι ένα χαλαρό larghetto σε τριμερή μορφή. Το κύριο θέμα προβάλλει αρχικά από τα πρώτα βιολιά, ενώ ακολουθεί το φλάουτο με την απαλή συνοδεία των υπόλοιπων εγχόρδων. Το μεσαίο τμήμα στηρίζεται σε πιτσικάτι των εγχόρδων, που εντείνεται με τη συμμετοχή των ξύλινων πνευστών, πριν υποχωρήσει σύντομα οδηγώντας στην επαναφορά του αρχικού θέματος. Ο Προκόφιεφ αντικαθιστά το μενουέτο που θα έγραφε ο Μότσαρτ με έναν άλλο χορό του 18ου αιώνα, το γαλλικό χορό λαϊκής προέλευσης γκαβότ.
Το τρίτο μέρος κάνει μία σύντομη αναδρομή σε προκλασικά πρότυπα. Ο χαρακτήρας του είναι επίτηδες βαρύς, ενώ τα έγχορδα δημιουργούν μία ποιμενική ατμόσφαιρα, με τη συνοδεία των τυμπάνων. Αυτό το μέρος αποτέλεσε αργότερα τη βάση για το διάσημο μπαλέτο του Προκόφιεφ ‘Ρωμαίος και Ιουλιέτα’.
 
Στο πανηγυρικό φινάλε έρχεται να προστεθεί ένα, επίσης σύντομο, τρίτο θέμα, με παιχνιδιάρικο και χαριτωμένο χαρακτήρα. Χαρακτηρίζεται από ορμητικότητα σχεδόν ζωική, ενώ ο Προκόφιεφ δίνει ενδιαφέροντα δεξιοτεχνικά περάσματα στο φλάουτο και το όμποε. Αρχικά είχε γράψει ένα πιο στοχαστικό φινάλε, ώσπου θυμήθηκε το παράπονο του μουσικολόγου και φίλου του Boris Asafyev πως δεν υπάρχει πραγματική χαρά στη ρωσική μουσική. Έτσι έγραψε αυτό το σπινθηροβόλο φινάλε για να διαψεύσει (ή να ικανοποιήσει) το φίλο του και όπως είπε ο ίδιος «το απόλαυσα ιδιαίτερα».
Στο σύνολό της η συμφωνία χαρακτηρίζεται από φρεσκάδα και χαρά, που εξελίσσεται με αφοπλιστική απλότητα και γοητευτικές μελωδίες και είναι εμποτισμένη με το πηγαίο χιούμορ και τις υπέροχες εμπνεύσεις του δημιουργού της, αποτελώντας δικαίως ένα από τα δημοφιλέστερα έργα του.

Διαδικτυακή μετάδοση
Από το κανάλι της ΚΟΘ στο Youtube & τη Σελίδα της ΚΟΘ στο facebook

Διεύθυνση Ορχήστρας: Γεώργιος Βράνος
Πιάνο: Martyna Jatkauskaite
Παραγωγή: Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης
Συνεργασία: Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης

Mozart-Prokofiev_01.JPG
Mozart-Prokofiev_02.JPG
Mozart-Prokofiev_03.JPG
Mozart-Prokofiev_04.JPG
Mozart-Prokofiev_05.JPG
Mozart-Prokofiev_06.JPG
Mozart-Prokofiev_07.JPG
Mozart-Prokofiev_08.JPG
Mozart-Prokofiev_09.JPG
Mozart-Prokofiev_10.JPG
Mozart-Prokofiev_11.JPG
Mozart-Prokofiev_12.JPG
Mozart-Prokofiev_13.JPG
Mozart-Prokofiev_14.JPG
Mozart-Prokofiev_15.JPG
Mozart-Prokofiev_16.JPG
Mozart-Prokofiev_17.JPG
Mozart-Prokofiev_18.JPG
Mozart-Prokofiev_19.JPG
Mozart-Prokofiev_20.JPG
Mozart-Prokofiev_21.JPG
Mozart-Prokofiev_22.JPG
Mozart-Prokofiev_23.JPG
Mozart-Prokofiev_24.JPG
Mozart-Prokofiev_25.JPG
Mozart-Prokofiev_26.JPG
Mozart-Prokofiev_27.JPG
Mozart-Prokofiev_28.JPG
Mozart-Prokofiev_29.JPG
Mozart-Prokofiev_30.JPG

Εστία_Μότσαρτ και Προκόφιεφ από την ΚΟΘ

Καθημερινή της Κυριακής_Διαφήμιση Μότσαρτ & Προκόφιεφ

Καθημερινή_Διαφήμιση Μότσαρτ & Προκόφιεφ

Καρφί_Δωρεάν live μεταδόσεις από την ΚΟΘ

Εφημερίδα των Συντακτών_Κλασική Προκόφιεφ εις διπλούν


tsso image
Συναυλία Μνήμης για τη Γενοκτονία των Αρμενίων
24/04/2021

Το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με την Κρατική Ορχήστρα τιμούν την 106η επέτειο της Γενοκτονίας των Αρμενίων με μια συναυλία μνήμης που θα μεταδοθεί από την ΕΡΤ3 το Σάββατο 24 Απριλίου (στις 22:00). Η Γενοκτονία των Αρμενίων έχει αναγνωριστεί ομόφωνα από τη Βουλή των Ελλήνων το 1996 και η 24η Απριλίου έχει καθιερωθεί ως η επίσημη ημέρα μνήμης των θυμάτων. 

 

Την ΚΟΘ διευθύνει ο Μίλτος Λογιάδης ενώ συμπράττει η σοπράνο Συρανούς Τσαλικιάν. Στην απαγγελία του ποιήματος είναι οι: Νίκος Κολοβός (Καλλιτεχνικός Διευθυντής ΚΘΒΕ)  και η Αράξια Γκαναπετιάν (στα Αρμένικα).

 

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει αποσπάσματα από το έργο του Χρήστου Χατζή Light from the Cross (Φως εκ του Σταυρού) βασισμένο σε ύμνους της Μεγάλης Εβδομάδας της Αρμενικής Εκκλησίας και έργα των διαπρεπών Αρμενίων συνθετών Mirzoyan και Khachaturian.

 

Η συναυλία θα μεταδοθεί από την ΕΡΤ3 στις 24 Απριλίου 2021.

 

Το αναλυτικό πρόγραμμα περιλαμβάνει:

 

Εdvard Mirzoyan: Lyrical Poem “Shushanik”
(1921-2012)
 
Χρήστος Χατζής: Light from the Cross (Φως εκ του Σταυρού)
(1935)                  με ύμνους της Μ. Εβδομάδας της Αρμενικής Εκκλησίας

                             - Ourakh ler
                            - Our es mayr eem
                            - Trisagion
                            - Kovia Yerousaghem
 
Aram Khachaturian: Adagio of Spartacus and Phrygia,
(1903-1978)                από το μπαλέτο Spartacus Suite αρ. 2

 


Διεύθυνση Ορχήστρας: Μίλτος Λογιάδης

Σοπράνο: Σιρανούς Τσαλικιάν

 

Απαγγελία ποιήματος:
Νίκος Κολοβός (Καλλιτεχνικός Διευθυντής ΚΘΒΕ)
Αράξια Γκαναπετιάν (στα Αρμένικα)

tsso image
Πασχαλινή συναυλία
01/05/2021
Η φετινή Πασχαλινή συναυλία της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης και του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης, συνδυάζει Μουσική και Λόγο στο πνεύμα των ημερών και θα μεταδοθεί σε αποκλειστική τηλεοπτική μετάδοση από την ΕΡΤ3, το Μ. Σάββατο, στις 22:20.
 
Το πρόγραμμα ξεκινά με το υστερο-ρομαντικής αισθητικής ‘Δειλινό’ του Γεώργιου Αξιώτη, ενός ελάχιστα γνωστού Έλληνα συνθέτη και μουσικολόγου του περασμένου αιώνα.
 
Η ‘Κασσιανή’ του Δημήτρη Μητρόπουλου γράφτηκε για φωνή και πιάνο πάνω στη νεοελληνική απόδοση του γνωστού Τροπαρίου από τον Κωστή Παλαμά και είναι αφιερωμένη στην Κατίνα Παξινού. Ο Νίκος Σκαλκώτας την ενορχήστρωσε για μεγάλο σχήμα, με το σχετικό χειρόγραφο να ανακαλύπτεται λίγα χρόνια πριν.
 
Ο δημιουργός του Τρίτου Προγράμματος, Αντίοχος Ευαγγελάτος, υπήρξε μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της Ελληνικής μουσικής. Η ‘Βυζαντινή Μελωδία’ του για ορχήστρα εγχόρδων ενσωματώνει μελωδικά στοιχεία της βυζαντινής μουσικής και περιγράφει την πορεία από τα Πάθη έως την λυτρωτική Ανάσταση.
 
Ο ιδρυτής της Κ.Ο.Θ. Σόλων Μιχαηλίδης μελέτησε βαθιά τη βυζαντινή μουσική μας παράδοση και συνέθεσε πολλά έργα εμπνευσμένα από αυτήν. Τα δύο ‘Βυζαντινά Σκίτσα’ είναι μικρές εικόνες από τη Σταύρωση του Χριστού και βασίζονται σε πρωτότυπες μελωδίες, τις οποίες ο δημιουργός τους επεξεργάζεται με βυζαντινότροπο χαρακτήρα. Το συμφωνικό ποίημα ‘Κυπριακά Ελευθέρια’ είναι εμπνευσμένο από τον αγώνα του Κυπριακού λαού για ελευθερία. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην εναρκτήρια συναυλία της Κ.Ο.Θ. (1/6/1959) και ολοκληρώνεται με το ‘Χριστός Ανέστη’, συμβολίζοντας την πίστη στην τελική νίκη, που θα έρθει ως καρπός της θυσίας και του αγώνα.
 
Η ‘Ελεγεία’ του σύγχρονου Έλληνα συνθέτη Χρήστου Σαμαρά είναι ένας θρήνος για τον πρόωρο χαμό ενός επίσης σπουδαίου συναδέλφου του, του Κώστα Νικήτα. Η θλίψη εκφράζεται μέσα από φολκλορικά και βυζαντινά μελωδικά χαρακτηριστικά, ενώ μέσα από το πένθος και τον ανθρώπινο πόνο ανακύπτει η υπερβατική προοπτική της μετά θάνατον ζωής.
 
Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης 
Διεύθυνση ορχήστρας: Ζωή Τσόκανου 
 
Μέτζο σοπράνο: Αγγελική Καθαρίου
Κλαρινέτο: Μίλτος Μουμουλίδης
 
Συμμετέχει ως αφηγητής ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Κ.Θ.Β.Ε. Νίκος Κολοβός 
Επιμέλεια κειμένων: Χρυσόστομος Σταμούλης 
 
 
Οι μουσικοί της Κ.Ο.Θ. προσφέρουν την αμοιβή από τα συγγενικά τους δικαιώματα αυτής της τηλεοπτικής μετάδοσης υπέρ της ΕΛΕΠΑΠ
 
Τηλεοπτική μετάδοση από την ΕΡΤ3
Μ. Σάββατο 1 Μαΐου 2021,
ώρα 22:20
 
 
Μουσική: 
Γεώργιος Αξιώτης (1875-1924): Δειλινό
Επιμέλεια μουσικού υλικού: Εβελίνα Χαρκοφτάκη, Γιάννης Σαμπροβαλάκης, Κέντρο Ελληνικής Μουσικής 
 
Δημήτρης Μητρόπουλος (1896-1960): Κασσιανή (σε ποίηση Κωστή Παλαμά και ενορχήστρωση Νίκου Σκαλκώτα) 
Επιμέλεια μουσικού υλικού: Γιάννης Σαμπροβαλάκης, Κέντρο Ελληνικής Μουσικής 
 
Αντίοχος Ευαγγελάτος (1902-1981): Βυζαντινή Μελωδία για έγχορδα 
 
Σόλων Μιχαηλίδης (1905-1979): Δύο Βυζαντινά Σκίτσα για έγχορδα 
 
Χρήστος Σαμαράς (1956): Ελεγεία (1989) για σόλο κλαρινέτο, κρουστά και ορχήστρα εγχόρδων 
 
Σόλων Μιχαηλίδης (1905-1979): Χριστός Ανέστη από τα Κυπριακά Ελευθέρια 


Λόγος:
Κωστής Παλαμάς: Το Τροπάριο της Κασσιανής (διασκευή του Βυζαντινού Ύμνου)
Ρωμανός Μελωδός: Στο Πάθος του Κυρίου και στο Θρήνο της (μετάφραση Π.Α. Σινόπουλος)
Κική Δημουλά: Μεγάλη Πέμπτη (από τη συλλογή Ήχος Απομακρύνσεων)
Νίκος Γκάτσος: Μεγάλη Πέμπτη (από τη συλλογή Μέρες Επιταφίου)
Νίκος Καζαντζάκης: Αναφορά στον Γκρέκο
tsso image
Γνωρίζω τα όργανα της συμφωνικής ορχήστρας - βιολί & βιόλα
09/05/2021
12:00
Η νέα διαδικτυακή εκπαιδευτική δράση της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης συστήνει σε μικρούς και μεγάλους φίλους τα όργανα μίας συμφωνικής ορχήστρας, με πρωτότυπο τρόπο και πολλή μουσική. Το πρώτο επεισόδιο της σειράς αφορά στο βιολί και τη βιόλα και θα μεταδοθεί την Κυριακή 9 Μαΐου, ώρα 12:00, από το επίσημο κανάλι της  Κ.Ο.Θ. στο Youtube (TheTSSO) και τη σελίδα της Κ.Ο.Θ. στο Facebook.
 
Οι μουσικοί της Κ.Ο.Θ. Μιγκέλ Μιχαηλίδης (βιολί) και Αλεξάνδρα Βόλτση (βιόλα) σε συνεργασία με την υπεύθυνη εκπαιδευτικών προγραμμάτων της Κ.Ο.Θ. Γεωργία Καραντώνη, ξεκινούν αυτό το όμορφο μουσικό ταξίδι, υπό τους ήχους έργων των Μότσαρτ, Βιβάλντι, Μπαχ, αλλά και του εξάρχοντα βιολιστή της Κ.Ο.Θ. Σίμου Παπάνα, που συνέθεσε πέντε υπέροχες μινιατούρες ειδικά για αυτό το εκπαιδευτικό πρόγραμμα.

Διαδικτυακή μετάδοση από το επίσημο κανάλι της Κ.Ο.Θ. στο YouTube
TheTSSO

Παίζουν οι μουσικοί:
Μιγκέλ Μιχαηλίδης (βιολί)
Αλεξάνδρα Βόλτση (βιόλα)
 
Δημιουργία ιδέας – Επιμέλεια πρότασης: Ζωή Τσόκανου, Γεωργία Καραντώνη
Συντονισμός έργου – Διεύθυνση παραγωγής: Γεωργία Καραντώνη
 

Πρόγραμμα:
Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ: Ντουέτο για βιολί και βιόλα Νο.1, Κ. 423 [1783]
Αντόνιο Βιβάλντι: 4 εποχές – Η Άνοιξη (απόσπασμα) [1723]
Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ: Σουίτα αρ.3 για βιολοντσέλο σε ντο μείζονα, BWV 1009 (απόσπασμα)
Σίμος Παπάνας: 5 μινιατούρες (2021)
  1. Ο άνεμος   ii. Στο δάσος   iii. Κινέζικη μελωδία   iv. Νανούρισμα   v. Μακεδονικός χορός